GROOMING

Van psychologische manipulatie tot het verkrijgen van toestemming en het afpersen van gevoelige gegevens.

Inleiding

Grooming is een systematisch proces van psychologische manipulatie en verleiding, gericht op het tot stand brengen van een emotionele band die kan worden uitgebuit of gebruikt voor afpersing. De dader ‘creëert’ een speciale band door gebruik te maken van valse profielen (catfishing) of door te doen alsof hij de interesses van het slachtoffer deelt, met als enig doel een vals gevoel van vertrouwen te wekken waardoor hij vervolgens onrechtmatige eisen kan stellen.

Interpol beschouwt dit fenomeen als een ernstige bedreiging voor de veiligheid van mensen, aangezien het erop gericht is de autonomie van het slachtoffer te ondermijnen. Het uiteindelijke doel is controle te krijgen over de digitale gegevens van het slachtoffer, zodat de dader beelden, video’s of gevoelige gegevens kan bemachtigen die hij kan gebruiken als pressiemiddel voor chantage (sextortion) of om langdurige controle uit te oefenen.

EMOTIONELE
HYPER-VALIDATIE

Buitensporige aandacht, complimenten en psychologische steun die niet in verhouding staan tot de duur van de relatie.

EIS VAN
GEDEELDE GEHEIMHOUDING

Een expliciet verzoek om de inhoud of het bestaan van de relatie aan niemand bekend te maken — ouders, partners of autoriteiten.

SCHENDING
VAN GRENZEN

Geleidelijke verzoeken om kleine "gunsten" of privébestanden, gebruikt om het mate van inschikkelijkheid van het doelwit te testen.

Liefdesbombardement en emotionele chantage

In de eerste fase van het manipulatieproces vult de dader de relationele leemtes of onzekerheden van het slachtoffer door hem of haar overdreven emotionele bevestiging te geven, waarbij hij of zij zich voordoet als de enige persoon die de behoeften van het slachtoffer begrijpt. De band wordt geforceerd tot een diepe intimiteit door het gebruik van sleutelzinnen die bedoeld zijn om het slachtoffer van de echte wereld te ‘isoleren’.

De praktische oplossing is om de realiteit van de situatie onmiddellijk onder ogen te zien: het slachtoffer moet worden aangemoedigd om het gesprek met een vertrouwenspersoon of een deskundige te bespreken, en zo de muur van geheimhouding en leugens af te breken die door de dader is opgetrokken.

Het ontstaan van het ‘exclusieve geheim’ en sociaal isolement

Een belangrijke tactiek die de dader hanteert, is het creëren van een verhaal waarin ‘geheimhouding’ centraal staat, met als doel het slachtoffer af te snijden van zijn of haar echte ondersteuningsnetwerk. Het aandringen op vertrouwelijkheid van het gesprek fungeert als een mechanisme waarmee de buitenwereld wordt afgeschilderd als vijandig of als niet in staat om de speciale band te begrijpen die is ontstaan.

Beveiligingssystemen signaleren het als een ernstig risico wanneer een dader probeert het gesprek te verplaatsen naar privé- of versleutelde berichtenapps, waar het makkelijker is om zich te verbergen. Om dit te voorkomen, is de beste strategie om de stilte te doorbreken: vertrouw iemand in en breng aan het licht wat er aan de hand is.

Escalatie en het verzamelen van foto’s: de laatste fase van digitale chantage

Zodra er een band is opgebouwd, gaat het verleidingsproces al snel over in de fase waarin de gehoorzaamheid op de proef wordt gesteld. De dader begint steeds verdergaande bewijzen van vertrouwen te eisen, met als hoogtepunt verzoeken om expliciete foto’s of video’s. In dit stadium verandert de toon van liefdevol naar dwingend of chanterend als het slachtoffer aarzelt.

Volgens de richtlijnen van het Verdrag van Lanzarote (Raad van Europa) vormt dergelijk gedrag een inbreuk op de digitale waardigheid. Deze verdediging wordt bereikt door de conditioneringsketen te doorbreken: gebruikers moeten zich ervan bewust zijn dat alle inhoud die zij plaatsen, een instrument voor controle kan worden.

Laten we de mensheid verdedigen in het digitale tijdperk

We ontwikkelen samenwerkingsgerichte en innovatieve benaderingen om
mensen in nood te beschermen

/ CYBERNIEUWS